ارشميدس نوشت و ترجمهٴ اسحاق بن حنين از اُكَرمنلاوس را تصحيح كرد. براي حل يكي از مسائل ارشميدس كوشش ناموفقي كرد: تقسيم كره به وسيلهٴ يك صفحه به دو قسمت با نسبت‌ معين‌، اين مسئله به يك معادلهٴ درجه سوم منجر شد x^3 + c^2 b = c x^2 ، كه نويسندگان اسلامي‌ از آن به نام معادلهٴ ماهاني ياد كرده‌اند.

هلال حمصي‌

هلال بن ابي هلال حمصي از مردم حمص سوريه در حدود 883 درگذشت‌. چهار كتاب اول‌ آپولونيوس را براي احمدبن موسي‌بن شاكر به عربي ترجمه كرد.1

احمد بن يوسف‌

ابو جعفر احمد بن يوسف بن ابراهيم بن دايه مصري در نيمهٴ دوم سدهٴ نهم در مصر برآمد و در پايان سدهٴ سوم هجري‌، يعني حدود 2912 درگذشت‌. رياضي‌دان‌. منشي طولونيان (كه از 868 تا 905 بر مصر حكومت كردند). كتاب الاءقواس المتماثلة3، شرحي بر كتاب الثمر [منسوب به‌] بطليموس‌، و رسالة في النسبة و التناسب را نوشت‌. كتاب اخير مهم است چون از طريق آثار ليوناردو فيبوناچي پيزايي و يوردانوس نموراريوس بر تعاليم قرون وسطايي تأثير كرد (قضيهٴ منلاوس فيبوناچي راجع به قطع مثلثي به وسيلهٴ يك مورب‌4).

نيريزي‌

ابوالعباس فضل بن حاتم نيريزي‌5 در زمان معتضد (خلافتش از 892 تا 902) برآمد، در حدود 922 درگذشت‌. منجم‌، رياضي‌دان‌. زيجي تأليف كرد و براي معتضد كتابي در آثار علوي نوشت‌. شروحي بر آثار بطليموس و اقليدس نوشت‌. شرح اصول اقليدس را ژرار كرمونايي ترجمه كرد. نيريزي خط مماس موسوم به ظل را كه معادل تانژانت است به صورت يكي از خطوط اصلي در هندسه به كار برد (ولي در اين مورد حبش بر او فضل تقدم داشت‌، نك نيمهٴ اول سدهٴ نهم‌).


1 .يادداشت مرا دربارهٴ بنوموسي (نيمهٴ اول سدهٴ نهم‌) ببينيد. درخصوص ترجمه‌هاي ديگر كتاب اپولونيوس‌، ياداشت‌هاي مربوط به ثابت بن قره و ابوالفتح‌ اصفهاني را(نيمهٴ دوم سدهٴ دهم‌) ببينيد.
2 .به نظر مي‌رسد كه مؤلف تاريخ وفات و شغل يوسف بن ابراهيم بن دايه (پدر شخص مذكور) را براي وي ذكر كرده است‌، زيرا يوسف سِمَت دبيري احمد بن‌ طولون را بر عهده داشته است‌، و سال درگذشت ابن دايهٴ (پسر) را 942 - 951 م [330 - 340 ه. ق‌] ذكر كرده‌اند (دائرةالمعارف بزرگ اسلامي‌، ج 3، ص 486 - 89). - و.
De similibus arcubus)similar arcs .3 )
4 sector. ,transversal ، قطاع‌.
5 .به لاتيني Anaritius